--> بعد از پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم هم از هنگام وفاتش ( كه خدا آن پيامبر را رحمت كند ودرود خدا بر أو وأهل بيتش باد ) به أو دروغ بسته‌اند . كساني كه حديث نقل مىكنند از چهار دسته خارج نيستند وپنجمى ندارند : 1 - مردى منافق ودو رو كه اظهار ايمان مىكند وخود را به اسلام ساختگى زينت داده ، چنين شخص هيچ پروايى از نسبت دروغ عمدا به پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم دادن ندارد . اگر مسلمانان بدانند كه أو منافق ودروغگو است سخنانش را نمىپذيرند وتصديق نمىكنند ، ولى آن چه باعث قبول كردن اينان مىشود اين است كه مىگويند أو از أصحاب پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم است وآن حضرت را ديده واز خود أو شنيده وچنين كسى دروغ نمىگويد ودروغ بر پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم را حلال نمىشمارد . خداوند هم دربارهء منافقين خبرهايى داده وصفات آنان را ذكر فرموده است . آن‌جا كه خداوند عز وجل مىفرمايد : « وإذا رأيتهُم تُعجِبُكَ أجسامهُم وإن يقولوا تسمَع لقولهِم » يعنى : « وقتي آنان را ببينى از گشاده رويى وقوى بودن آنان تعجب مىكنى واگر صحبتي كنند از شيرين زبانى به كلامشان گوش مىكنى . » اين مردم بعد از پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم بىسرپرست مانده به پيشوايان گمراه رو كردند ، آنان كه با خلاف ودروغ وبهتان مردم را به سوى آتش مىكشانند ، كارها را به دست آنان سپردند وآنان را بر گردهء خود سوار كردند وبا اين وسيله به مال دنيا رسيدند . مردم با پادشاهان دنيا همراهى مىكنند مگر اينكه خداوند آنان را حفظ كند . اين اوّلين نوع از كساني است كه حديث نقل مىكنند . 2 - كسى كه حديثي از پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم شنيده وآن را به آن صورتي كه بوده حفظ نكرده ودر نقل آن اشتباه مىكند وعمداً هم دروغ نمىگويد . حديث در دست اوست ، آن را نقل مىكند ، بر طبق آن عمل مىنمايد ، وادعا مىكند آن را از پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم شنيده است . اگر مسلمين بدانند كه أو در نقل اشتباه كرده از وى قبول نمىكنند وخود أو هم اگر بداند كه اشتباهى رخ داده آن را كنار مىگذارد . 3 - كسى كه راجع به موضوعي ، از پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم ، دستوري براي اجراى آن شنيده است ، ولى بعدها پيامبر همان كار را منع نموده در حالي كه أو خبر ندارد . يا بالعكس از پيامبر راجع به منع از كارى حديثي شنيده ولى بعداً پيامبر امر به همان كار كرده است وأو خبر ندارد . در واقع منسوخ را حفظ كرده وناسخ را حفظ نكرده است . اگر خود أو هم بداند اين حكم منسوخ شده آن را كنار مىگذارد . مسلمانان نيز اگر از منسوخ بودن آن اطلاع داشتند آن را رد مىكردند . 4 - كسى كه دروغ به خدا وپيامبر صلى الله عليه وآله وسلم نسبت نمىدهد ، چون با دروغ دشمنى واز خدا ترس دارد ومىخواهد عظمت رسول أكرم صلى الله عليه وآله وسلم را محفوظ بدارد . از طرف ديگر اشتباهى هم ندارد ، بلكه آن چه شنيده همان‌طور كه بوده حفظ كرده است وهمان‌طور هم نقل مىكند ، وچيزى اضافه يا كم نمىكند ، ناسخ ومنسوخ را خوب حفظ كرده وبه ناسخ عمل مىكند ومنسوخ را رد مىكند . بعد علي عليه السلام اضافه كرد : أوامر ونواهى پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم همانند قرآن ، ناسخ ومنسوخ ، عام وخاص ، محكم ومتشابه دارد . گاهى يك كلام پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم دو صورت دارد : يك وجه خصوصي ويك وجه عمومى مثل قرآن كه كساني كه مقصود خدا وپيامبر را نمىدانند آن را مىشنوند .